Ayakkabıcı, yeni getirdiği malları vitrine yerleştirirken, sokaktaki bir çocuk onu izlemekteydi. Okullar kapanmak üzere olduğundan, spor ayakkabılara rağbet fazlaydı. Gerçi mallar lüks sayılmazdı ama, küçük bir dükkan için yeterliydi. Onların en güzelini öntarafa koyunca, çocuk vitrine doğru biraz daha yaklaştı. Fakat bir koltuk değneği kullanmaktaydı. Hem de güçlükle.. Adam ona b
ir kez daha göz attı. Üstündeki pantolonun sol kısmı, dizinin alt kısmından sonra boştu. Bu yüzden de sağa sola uçuşuyordu. Çocuğun baktığı ayakkabılar, sanki onu kendinden geçirmişti.Bir müddet öyle durdu. Daldığı hülyadan çıkıp yola koyulduğunda, adam dükkandan dışarı fırlayıp:
- Küçükk!. diye seslendi. Ayakkabı almayı düşündün mü? Bu seneki modeller bir harika!.
Çocuk, ona dönerek:
- Gerçekten çok güzeller!. diye tebessüm etti. Ama benim bir bacağım doğuştan eksik.
- Bence önemli değil!. diye, atıldı adam. Bu dünyada her şeyiyle tam insan yok ki!. Kiminin eli eksik, kiminin de bacağı. Kiminin de aklı ya da vicdanı.
Küçük çocuk, bir şey söylemiyordu. Adam ise konuşmayı sürdürdü:
- Keşke vicdanımız eksik olacağına, ayaklarımız eksik olsa idi.
Çocuğun kafası iyice karışmıştı. Bu sefer adama doğru yaklaşıp:
- Anlayamadım!. dedi. Neden öyle olsun ki?
- Çok basit!. dedi, adam. Eğer yoksa, cennete giremeyiz. Ama ayaklar yoksa, problem değil. Zaten orda tüm eksikler tamamlanacak. Hatta sakat insanlar, sağlamlara oranla, daha fazla mükafat görecekler...
Küçük çocuk, bir kez daha tebessüm etti. O güne kadar çektiği acılar, hafiflemiş gibiydi. Adam, vitrine işaret ederek:
- Baktığın ayakkabı, sana yakışır!. dedi. Denemek ister misin?
Çocuk, başını yanlara sallayıp:
- Üzerinde 30 lira yazıyor, dedi. Almam mümkün değil ki!.
İndirim sezonunu, senin için biraz öne alırım!. dedi adam. Bu durumda 20 liraya düşer. Zaten sen bir tekini alacaksın, o da 10 lira eder. Çocuk biraz düşünüp:
Ayakkabının diğer teki işe yaramaz!. dedi. Onu kim alacak ki?
- Amma yaptın ha!. diye güldü adam. Onu da, sağ ayağı eksik olan bir çocuğa satarım.
Küçük çocuğun aklı, bu sözlere yatmıştı. Adam, devam ederek:
- Üstelik de öğrencisin değil mi? diye sordu.
- İkiye gidiyorum!. diye atıldı çocuk. Üçe geçtim sayılır.
- Tamam işte!. dedi adam. 5 Lira da öğrenci indirimi yapsak, geri kalır 5 lira. O da zaten pazarlık payı olur. Bu durumda ayakkabı senindir, sattım gitti!.
Ayakkabıcı, çocuğun şaşkın bakışları arasında dükkana girdi. İçerdeki raflar, onun beğendiği modelin aynısıyla doluydu. Ama adam, vitrinde olanı çıkarttı. Bir tabure alıp döndükten sonra, çocuğu oturtup yeni ayakkabısını giydirdi. Ve çıkarttığı eskiyi göstererek
- Benim satış işlemim bitti!. dedi. Sen de bana, bunu satsan memnun olurum.
- Şaka mı yapıyorsunuz? diye kekeledi çocuk. Onun tabanı delinmek üzere. Eski bir ayakkabı, para eder mi?
- Sen çok câhil kalmışsın be arkadaş.. dedi, adam. Antika eşyalardan haberin yok her halde. Bir antika ne kadar eski ise, o kadar para tutar. Bu yüzden ayakkabın, bence en az 30- 40 lira eder.
Küçük çocuk, art arda yaşadığı şokları, üzerinden atabilmiş
değildi.Mutlaka bir rüyada olmalıydı. Hem de hayatındaki en güzel rüya. Adamın, heyecandan terleyen avuçlarına sıkıştırdığı kağıt paralara göz gezdirdikten sonra, 10 liralık banknotu geri vererek:
- Bana göre 20 lira yeterli.. dedi. İndirim mevsimini başlattınız ya!..
Adam onu kıramayıp parayı aldı. Ve bu arada yanağına bir öpücük kondurdu.
Her nedense içi içine sığmıyordu. Eğer bütün mallarını bir günde satsa, böyle bir mutluluğu bulamazdı. Çocuk, yavaşça yerinden doğruldu. Sanki koltuk değneğine ihtiyaç duymuyordu. Sımsıcak bir tebessümle teşekkür edip:
- Babam haklıymış!. dedi. 'Sakat olduğum için, üzülmeme hiç gerek yok!'
demişti.
* Her Rüzgar Savuracak Bir Toz bulur,
* Her Hayat Yaşanacak Bir Can Bulur,
* Her Umut Gerçekleşecek Bir Düş Bulur
* Bulunmayacak Tek Şey Senin Benzerindir.

Anadolu'nun Akdeniz iklimine sahip bölgelerinde, ilkbaharın sonlarından yaz başına kadar, kayalık yamaçlarda, çalılıklarda ve ormanlık alanların açıklıklarında zarif beyaz çiçekleriyle dikkat çeken bir bitkiyle karşılaşabilirsiniz: İtalyan Nakılı, bilimsel adıyla Silene italica (L.) Pers. İnce gövdeleri üzerinde sarkan narin çiçekleri ve uzun çiçeklenme dönemiyle bu bitki, doğal alanlara ve bahçelere hafif ve zarif bir güzellik katar. Gelin, bu beyaz zarafetin sırlarını ve büyüleyici dünyasını keşfedelim.

Habitatın Kayalık ve Güneşli Kucağı:

İtalyan Nakılı, tipik bir Akdeniz bitkisidir. Kurak ve güneşli veya yarı gölgeli ortamları, iyi drene edilmiş, genellikle kireçli toprakları tercih eder. Kayalık yamaçlarda, taşlık arazilerde, çalılıklarda, ormanlık alanların açıklıklarında ve yol kenarlarında doğal olarak yetişir. Avrupa'nın güneyinde ve Akdeniz havzasında yayılış gösterir. Türkiye'de ise özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde yaygın olarak görülmektedir. İlkbaharın sonlarına doğru bu zarif beyaz çiçekleri görmek mümkündür.

Morfolojik Bir Beyaz Zarafet:

Silene italica, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Dik veya yükselici, ince ve genellikle tüylü gövdelere sahiptir ve 30 ila 80 cm arasında bir yüksekliğe ulaşabilir. Yaprakları karşılıklı dizilmiş, mızrak şeklinde veya şerit şeklinde, tüylü ve grimsi-yeşil renktedir. Taban yaprakları genellikle daha büyüktür. Çiçekleri, uzun ve gevşek salkımlar halinde gövdenin üst kısmında çok sayıda açar. Çiçekler beyaz renkte, beş taç yapraklı ve her bir taç yaprağı derin bir şekilde ikiye bölünmüştür, bu da onlara fırfırlı bir görünüm verir. Çiçeklenme dönemi genellikle Mayıs'tan Temmuz'a kadar sürer. Meyveleri, çok sayıda küçük tohum içeren oval kapsüllerdir.

Yetişme Döngüsü: Bahardan Yaza Beyaz Bir Esinti:

İtalyan Nakılı, tohumla çoğalır. Tohumlar yaz sonunda olgunlaşır ve rüzgar yardımıyla çevreye yayılabilir. Çimlenme genellikle ilkbaharda gerçekleşir. Güneşli ve iyi drene edilmiş bir konumda kolayca gelişir. Kuraklığa oldukça dayanıklıdır ve az bakım gerektirir. Uzun çiçeklenme dönemi boyunca zarif beyaz çiçekleriyle doğal alanlara ve bahçelere hoş bir görünüm katar. Çok yıllık bir bitki olduğu için, uygun koşullarda her yıl yeniden çiçek açar.

Cins Adının Mitolojik Kökeni:

Silene cinsi, Yunan mitolojisindeki orman tanrısı Silenus'tan almıştır. Bu ismin bu bitkilere neden verildiği kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı Silene türlerinin yapışkan salgıları veya çiçeklerinin şekliyle Silenus'un şişman ve yapışkan figürü arasında bir bağlantı kurulmuş olabilir. "Italica" tür adı ise Latince kökenlidir ve "İtalya'ya ait" anlamına gelir, bu da türün ilk olarak İtalya'da tanımlanmış olabileceğini düşündürmektedir. "İtalyan Nakılı" şeklindeki yerel ad da türün bilimsel adından türetilmiştir.

Türkiye'nin Beyaz Zarafeti: Yerel Adları:

Silene italica, Türkiye'de yaygın olarak bilinen belirgin bir yerel adı olmayabilir. Ancak yöresel olarak, beyaz rengi nedeniyle beyaz nakıl, ak nakıl veya sadece nakıl gibi isimlerle anılabilir. Zarif ve narin görünümü nedeniyle farklı yörelerde başka takma isimler de almış olabilir. Ancak bilimsel adının kullanılması, türün doğru tanımlanması açısından daha önemlidir.

Bilinmesi Gereken Diğer Önemli Bilgiler:

• Zarif Çiçekler: İnce gövdeleri üzerinde sarkan beyaz, fırfırlı çiçekleri bitkiye narin ve zarif bir görünüm verir.
• Kuraklığa Dayanıklı: Akdeniz iklimine iyi adapte olmuş bir tür olduğu için kuraklığa oldukça dayanıklıdır ve az su ile yetişebilir.
• Süs Bitkisi Potansiyeli: Doğal ve zarif görünümü nedeniyle kaya bahçelerinde, doğal görünümlü bahçelerde ve bordürlerde süs bitkisi olarak kullanılabilir.
• Böcek Çekici: Beyaz çiçekleri, çeşitli böcek türlerini (özellikle kelebekler ve arıları) kendine çeker.
• Diğer Silene Türleriyle Karıştırılabilir: Silene cinsi çok sayıda tür içerir. Silene italica'yı diğerlerinden ayıran en belirgin özellikleri beyaz renkli, derin bölünmüş taç yaprakları ve Akdeniz habitatıdır.

• 

Sonuç:

İtalyan Nakılı (Silene italica), Bahçelievler, Balıkesir'in de içinde bulunduğu Anadolu'nun Akdeniz kıyılarının kayalık yamaçlarında ve çalılıklarında zarif beyazlığıyla parlayan, narin bir bitkidir. İnce gövdeleri üzerinde süzülen fırfırlı çiçekleri, doğal alanlara hafif ve huzurlu bir güzellik katar. Kuraklığa dayanıklı yapısı ve uzun çiçeklenme dönemiyle bu beyaz zarafet, Akdeniz florasının incisi olarak bahçelerimizi de süsleyebilir.

Kaynakça:

• Davis, P. H. (Ed.). (1967). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Vol. 2). Edinburgh University Press.
• Türkiye Bitkileri Listesi (TÜBİTAK BİS). (Çevrimiçi: [Geçersiz URL kaldırıldı]
• Çeşitli botanik ve bahçecilik kaynakları.

Limonium abortivum (L.) Sw.

Türkçe Adı: Saçuzatan

Morfolojisi:

• Çok yıllık, otsu bitki: Limodorum abortivum, 30-80 cm boyunda, çok yıllık, otsu bir bitkidir.

• Gövde: Gövde, kalın, yeşilimsi ya da menekşe renkli ve kılıflarla kaplıdır.

• Yapraklar: Yapraklar, karşılıklı, dar ve mızrak şeklindedir. Yaprakların kenarları, düz veya hafif tırtıklı olabilir. Yaprakların uçları, sivridir.

• Çiçekler: Çiçekler, mor renkte, 5 taç yapraklı olup, salkım şeklinde toplanmıştır. Çiçeklerin çapı yaklaşık 1-2 cm'dir.

Habitatı:

Limonium abortivum, Akdeniz bölgesinde, özellikle Türkiye, Yunanistan, İtalya, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde yaygın olarak yetişir.

Üreme şekli:

Limonium abortivum, tohumla çoğalır. Tohumları, rüzgar ve su yoluyla taşınır.

Besin değeri:

Limonium abortivum, besin değeri açısından düşük bir bitkidir. Yapraklarında %80-90 oranında su, %1-2 oranında protein, %1-2 oranında karbonhidrat ve %0.5-1 oranında yağ bulunur. Yapraklarında, ayrıca çeşitli vitamin ve mineraller de bulunur.

Tıbbi kullanımı:

Limonium abortivum, geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Yapraklar: Limodorum abortivum yaprakları, idrar söktürücü, ateş düşürücü, iltihap önleyici ve yara iyileştirici özelliklere sahip olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşı, ateş, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı, öksürük, bronşit, astım, akciğer enfeksiyonları ve mide ülseri gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

• Gövde: Limodorum abortivum gövdesi, saç uzatmaya yardımcı olduğu inancıyla halk arasında "saçuzatan" olarak bilinmektedir.

Cins Adının Kökeni:

Limonium cinsi adı, Latince "limon" (limon) ve "ion" (çiçek) kelimelerinden türemiştir. Bu isim, bitkinin çiçeklerinin limona benzemesinden dolayı verilmiştir.

Sonuç:

Limonium abortivum, Akdeniz bölgesinde yaygın olarak yetişen, besin değeri ve tıbbi özellikleri açısından oldukça zengin bir bitkidir. Yaprakları ve gövdesi sebze olarak değerlendirilmekte veya geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

Ek Bilgiler:

• Limodorum abortivum, endemik bir bitki değildir. Dünyanın birçok yerinde yetişmektedir.

• Limodorum abortivum, toksik bir bitki değildir. Ancak, hamile ve emziren kadınlarda, çocuklarda ve böbrek hastalığı olan kişilerde kullanılması tavsiye edilmez.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

Limonium abortivum, geleneksel tıpta çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Ancak, herhangi bir bitkisel ürünü kullanmadan önce mutlaka bir doktora danışmak gerekmektedir.

Apollon (Lat.Apollo), bulutları devşiren Zeus ile Titanlar’dan Koios’un kızı Leto’nun oğludur. Kardeşi Artemis ile birlikte Delos adasında dünyaya gelir.

Daphne (Defne) ise Teselya Irmağı Peneus’un kızıdır. Daphne bir “Nymphe” yani su perisidir. Birgün Irmak kenarında yolu Daphne ile kesişen Apollon, onun eşsiz güzelliğinden etkilenir ve onunla konuşmak ister. Fakat Defne, Işık Tanrısı’nın içinden geçenleri anlar ve kaçmaya başlar. O kaçar, Apollon kovalar. Çapkın Tanrı bir taraftan “kaçma seni seviyorum” diye bağırır.

Daphne Tanrılarla sevişen kadınların başlarına neler geldiğini bildiği için korkuya kapılır ve kaçmaya devam eder. Apollon ise, bu güzel periyi mutlaka yakalamak istemektedir. Aralarındaki mesafe gittikçe kısalır ve bir an gelir ki Daphe, Apollon’un nefesini saçlarının arasında duyar. Artık kurtuluş imkanı kalmadığını anlayan Daphne, birden durur ve ayağı ile toprağı kazıyarak şöyle bağırır:
“Ey toprak ana, beni ört, beni sakla, beni koru.”

Bu içten yalvarış üzerine Daphne organlarının ağırlaştığını, odunlaştığını hisseder. Göğsünü gri bir kabuk kaplar, kokulu saçları yapraklara dönüşür, kolları dallar halinde uzar, körpe ayakları kök olup toprağın derinliklerine dalar, bir defne ağacı olur.

Daphne, ağaca dönüştüğünü hissedince “Meyvem ne yenilsin ne de içilsin.” der ve Defne Ağacı haline gelir. Apollon sevdiği kıza sarılmak isterken bu Defne ağacına çarpınca şaşırır. 

Apollon o kadar üzülür ki bu duruma, ağacın etrafında günlerce ağlar ve akıttığı gözyaşları şelalelere dönüşür.

Efsane’nin Hatay Antakya’nın Harbiye mevkisinde geçtiği söylenmektedir. Rivayetler yörede bulunan şelalelerin Apollon'un gözyaşları olduğunu söyler.  Sağda görülen olayı betimleyen mozaik Antakya Mozaik Müzesinde bulunmaktadır. 

Defne Ağacı’nın meyvesi sonbaharda hasat edilir ve bu meyvenin tadı acıdır. Ne yenilir, ne içilir. Lakin kokusu ve yağı günümüzde birçok yerde kullanılmaktadır.