Ahalim Sözün izinde, insanın hikayesinde.
Blog

Kazanuko Jabağ: Çerkes Düşünürünün Yaşam Öyküsü

fotocu 1 yıl önce Tarih ve Kültür
image

Kazanuko Jabağ, 18. yüzyılda Kuzey Kafkasya'da yaşamış olan önemli bir Çerkes düşünürü, İslam alimi, kadı, şair, askeri stratejist, siyasetçi ve diplomattır. Yaşadığı dönemde Çerkes halkının birliğini ve bağımsızlığını savunan Jabağ, günümüzde de fikirleri ve eserleriyle önemli bir figür olarak kabul edilir.

Doğumu ve İlk Yılları

Kazanuko Jabağ, 1685 yılında Kabardey bölgesinde doğmuştur. Doğum yeri ve ailesi hakkında kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, soylu bir aileden gelmediği bilinir. Ancak zekası, güçlü sezgisi ve tutarlı davranışları sayesinde toplumda saygın bir konuma yükselmiştir.

Eğitim ve Kariyeri

Jabağ, iyi bir eğitim almıştır. Klasik medrese eğitiminin yanı sıra, sağlam bir mantık ve felsefi düşünce yapısına sahipti. Bu sayede, her türlü sosyal olayın nedenini araştırmaya ve sorgulamaya büyük önem vermiştir. Jabağ, yüksek mahkeme başkanlığı yapmış ve çağdaşı olan prensler tarafından danışman olarak kabul edilmiştir. Adaleti ve dürüstlüğüyle tanınan Jabağ, halkın sorunlarına çözüm bulmaya çalışan bir lider olmuştur.

Fikirleri ve Eserleri

Kazanuko Jabağ, Çerkes halkının birliği ve bağımsızlığı için mücadele etmiştir. Fikirleri, günümüzde de Çerkesler arasında önemli bir yere sahiptir. Jabağ'ın sözlü olarak aktarılan özlü sözleri ve nasihatları, halk arasında büyük bir saygı görmüştür. Jabağ'ın eserleri arasında şiirler, destanlar ve felsefi metinler de bulunmaktadır. Ancak bu eserlerin birçoğu günümüze ulaşmamıştır.

Yaşamının Son Yılları ve Ölümü

Kazanuko Jabağ, 1750 yılında vefat etmiştir. Ölüm yeri ve nedeni hakkında kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, zehirlenerek öldürüldüğü iddia edilmektedir. Jabağ'ın ölümü, Çerkes halkı için büyük bir kayıp olmuştur. Ancak fikirleri ve eserleri, günümüze kadar ulaşmış ve Çerkes kültürüne önemli katkılar sağlamıştır.

Sonuç

Kazanuko Jabağ, Çerkes halkının yetiştirdiği en önemli düşünürlerden biridir. Fikirleri, yaşadığı dönemde olduğu gibi günümüzde de Çerkesler için bir yol gösterici niteliğindedir. Jabağ'ın adalet anlayışı, dürüstlüğü ve halkına olan sevgisi, onu unutulmaz bir lider yapmıştır.

Kaynaklar:

KAZANOKUE JABAĞ'A AİT BAZI SÖZLER
1-Değişen zamana uyabilen erkektir.
2-Geçmiş geçmiştir.
3-İnsan insanın sarrafıdır.
4-Çelimsiz erkeği küçümseme.
5-Gözünü çıkaranın canını çıkar.
6-Ben deliden kaçarım, akıllı da benden kaçar!
7-İlk vuran sen olma fakat sana vuranı da affetme!
8-İyi taraflarını gösterip kusurlarını gizleme!
9-Aklın temeli danışmaktır.
10-Danışacak kimseyi bulamazsan şapkana danış!
11-Dört beceriksiz erkekten iki becerikli erkek iyidir.
12-İşin basiti olmaz(iş, iştir)
13-Çoğunluğun yaptığı adettir.
14-Çoğunluk ne söylüyorsa gerçek olan o'dur.
15-Kadına yardımcı olmayan erkek, erkek değildir.
16-Gerçek erkek daima asildir.
17-Kaçan kadının davası olmaz.
18-Düşmana sırtını dönme!
19-Büyük su yatağı susuz kalmaz.
20-Gerçek erkek kadına saygılı olur. Kadına kötü davranan erkeğin kadından farkı yoktur.
21-Hırsızlıkla yağmacılık aynı şeydir.
22-Senin komşun en yakının olan başparmağındır.
23-İnsan şerefiyle yaşamalıdır. Şerefsiz ölmek mundar ölmek demektir.
24-Öfkeyle bir işe girişmemelidir.
25-Büyük konuşarak küçük başını derde sokma.
26-"Oldu!"deselerde yine de bir düşün.
27-Uzak akrabadan yakın komşu iyidir.
28-Anlaşamayan dört öküzden anlaşan iki öküzü çifte koşmak daha iyidir.
29-Dere kenarına herkes oturur.
30-Kılıcını çekenin kanı önce akar.
31-Az konuş, çok düşün!
32-Hırsızlığın büyüğüyle küçüğü arasında fark yoktur.
33-Sonbahar bereketlidir.
34-Sözünü tartarak konuş!
35-Gerçeğe darılma.
36-Kendini rüzgara kaptırma.
37-Oğlunu övme.
38-Düşmanın ölüyor diye sevinme.
39-Sözü gerçek olanın yüzü aktır.
40-İyinin getirmediğini kötü getirmez.
41-Köyün öküzündense köyün insanı.
42-Namus yalvarmakla kazanılmaz.
43-İnsanlıkla,çalışmakla ilgili olmayan insan değildir.
44-Erkeksen,öleceksen de sözünü yerine getir.
45-Aklı olan insan görevini hisseder.
46-Gerçek insanı yıldırır.(gerçek acıdır).
47-Danışmak kokuşmaz.
48-Düşünerek konuş, bakınarak otur.
49-Yaşlı kimse evin direğidir.
50-Kötüyü örnek alma, seni felakete sürükler.
51-Zorbanın hakkından deli gelir.
52-Mülkü kazanmaktansa korumasını bilmelidir.
53-Fakirin ekmeği gerçektir.(Fakiri ekmeğinden tanırsın)
54-Çoğalmayan toplum millet olamaz.
55-Kaynana şişmansa oburdur; gelin zayıfsa yemeğe hasrettir.
56-Üvey ana kardan daha soğuk, öd suyundan daha acıdır.
57-Çok oturan kız miskin olur.
58-İyi öküz duracağı yeri bilir. Yürümüyorsa vurma!
59-Beli uzun olan at koşucudur.
60-Kırat ile doru at ne kadar koşucuysa, al at ile burnu alacalı at o kadar ağırdır.
61-Uğruna öldüğün uğruna ölür.

Yorumlar 0

Yorum yapmak için giriş yapın.

Henüz yorum yapılmadı.