Socrates (Fotoğraf: Wikipedia)

Bir gün bir tanıdığı Sokrates'e rastladı ve dedi ki, "Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun ?"

"Bir dakika bekle" diye cevap verdi Sokrates. "Bana bir şey söylemeden önce senin küçük bir testten geçmeni istiyorum.

Buna "Üçlü Filtre Testi" deniyor.

Benimle arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini düşünmeni istiyorum.

Birinci filtre "Gerçek Filtresi."
"Bana birazdan söyleyeceğin şeyin tam anlamıyla gerçek olduğundan emin misin?"

"Hayır" dedi adam "Aslında bunu sadece duydum ve.."

"Tamam" dedi Sokrat. Öyleyse, sen bunun gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun.

Şimdi ikinci filtreyi deneyelim, "İyilik Filtresini"
"Arkadaşım hakkında bana söylemek üzere olduğun şey iyi bir şey mi ?"

"Hayır, tam tersi.."

"Öyleyse" diye devam etti Sokrat. Onun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin. Fakat yinede testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı.

"İşe yararlılık filtresi."
“Bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey benim işime yarar mı ?”

"Hayır" gerçekten değil.

"Anlaşıldı" der Sokrates; "söyleyeceğin şey, ne gerçek, ne iyi ne de faydalı. O zaman neden söyleyeceksin ki?!"

İzmir'in Dikili ilçesine bağlı Nebiler köyünde yer alan Aşıklar Şelalesi, hem doğal güzelliği hem de efsanevi aşk hikayesiyle ziyaretçilerini büyülemektedir. Bu yazımızda, şelalenin oluşumu, coğrafi özellikleri, ziyaretçiler için sunduğu imkanlar ve önemi hakkında detaylı bilgiler bulabilirsiniz.

Aşıklar Şelalesi'nin Oluşumu ve Coğrafi Özellikleri

Aşıklar Şelalesi, binlerce yıllık jeolojik süreçlerin sonucunda oluşmuş doğal bir harikadır. Bölgedeki kireçtaşı tabakalarının aşınmasıyla oluşan derin yarıklar ve suyun bu yarıklar boyunca akmasıyla şelale meydana gelmiştir. Şelalenin çevresi, yemyeşil ormanlık alanlar, serin sular ve kayalıklarla kaplıdır.

Şelalenin en belirgin özelliği, iki ayrı kademeden oluşmasıdır. İlk kademe daha büyük ve daha etkileyici bir görünüme sahipken, ikinci kademe daha küçük ve sakin bir atmosfer sunmaktadır. Şelalenin çevresinde bulunan doğal havuzlar, ziyaretçilerin serinleyebileceği ve doğayla iç içe vakit geçirebileceği alanlardır.

Aşk Efsanesi ve Şelalenin Adı

Aşıklar Şelalesi adını, bölgede yaşanan bir aşk hikayesinden almaktadır. Efsaneye göre, bir zamanlar Peri Padişah'ın kızı Sümeyra ile Yörük Ali adında genç bir delikanlı birbirlerine aşık olmuşlardır. Ancak bu aşk, toplum tarafından kabul görmemiş ve gençler ayrılmak zorunda kalmıştır. Sümeyra'nın gözyaşlarının döküldüğü yerde bu şelale oluşmuştur. Bu romantik efsane, şelalenin adının Aşıklar Şelalesi olarak anılmasına neden olmuştur.

Ziyaretçiler İçin Sunulan İmkanlar

Aşıklar Şelalesi, ziyaretçilerine doğayla iç içe huzurlu bir ortam sunmaktadır. Şelalenin çevresinde piknik yapabileceğiniz alanlar, yürüyüş parkurları ve dinlenme tesisleri bulunmaktadır. Ayrıca, şelalenin suyunda serinleyebilir ve doğanın sesini dinleyebilirsiniz.

Şelalenin Önemi ve Korunması

Aşıklar Şelalesi, hem doğal güzelliği hem de kültürel mirası ile önemli bir turizm potansiyeline sahiptir. Bölgedeki ekonomik gelişmeye katkı sağlayan şelale, aynı zamanda yerel halkın da önemli bir gelir kaynağıdır. Bu nedenle, şelalenin korunması ve sürdürülebilir turizm uygulamaları büyük önem taşımaktadır.

Ziyaret Bilgileri

• Ulaşım: Aşıklar Şelalesi'ne özel araçlarınızla ulaşabilirsiniz. Dikili ilçe merkezinden şelaleye ulaşım oldukça kolaydır.
• Giriş Ücreti: Şelaleye giriş ücretli olup, son edinilen bilgiye göre, araç başı 15TL idi .
• Ziyaret Saatleri: Şelale yılın her mevsimi ziyaret edilebilir. Ancak, ilkbahar ve yaz aylarında daha kalabalık olabilir.
• Dikkat Edilmesi Gerekenler: Şelale çevresinde piknik yaparken çöplerinizi yanınızda götürerek doğayı korumalısınız. Ayrıca, şelaleye girerken dikkatli olmalı ve güvenlik önlemlerini almalısınız.

Sonuç

Aşıklar Şelalesi, hem doğal güzelliği hem de efsanevi hikayesiyle ziyaretçilerini büyüleyen eşsiz bir yerdir. İzmir'e geldiğinizde mutlaka görmeniz gereken yerler arasında yer almaktadır. Doğayla iç içe huzurlu bir gün geçirmek ve unutulmaz anılar biriktirmek için Aşıklar Şelalesi'ni ziyaret edebilirsiniz.

Kaynaklar:

• Dikili Kaymakamlığı: http://www.dikili.gov.tr/nebiler-selalesi
• Tripadvisor: https://www.tripadvisor.com.tr/Attraction_Review-g1156314-d11435346-Reviews-Asiklar_Selalesi-Dikili_Dikili_District_Izmir_Province_Turkish_Aegean_Coast.html
• Hürriyet Seyahat: https://www.hurriyet.com.tr/seyahat/asiklar-selalesi-nerededir-ve-nasil-gidilir-nebiler-selalesi-ozellikleri-giris-ucreti-ve-ziyaret-saatleri-2023-41605053

Not: Bu makaledeki bilgiler, kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir. En güncel bilgiler için ilgili kurumların resmi web sitelerini ziyaret edebilirsiniz.

Kuzey Irak’ta kayalara oyulmuş Asur Kabartmaları gün yüzüne çıktı

Kuzey Irak'ta ünlü Faida Rölyeflerinin bulunduğu alanda İtalyan ve Kürt arkeolgoların katıldığı arkeoloji kazıları sürüyor. Kral II. Sargon’un saltanat yıllarına tarihlenen ve sarayların dışında nadiren bulunan antik kabartmalar, tanrı Aşur ve eşi Mullissu başta üzere Asur tanrılarının aslanlar, ejderhalar ve diğer hayvanlar üzerinde durduğu bir törensel geçidi tasvir ediyor.

MÖ 8. yüzyılda, Asur Kralı II. Sargon, bugünkü Orta Doğu’nun çoğunu içeren ve komşuları arasındaki korku yaratan zengin ve güçlü bir imparatorluğa hükmetti.

Kuzey Irak'ta onun dönemine tarihlenen ve bugün Irak Kürdistanı sınırları içinde kalan Faida Rölyefleri 1973’te keşfedildi. Ancak savaşlar ve sıcak çatışmalar nedeniyle alandaki arkeoloji çalışmaları sürekli sekteye uğradı.

Geçtiğimiz yıllarda Kuzey Irak’ta çalışan İtalyan arkeologlar, ana kayaya kazılmış sofistike kanal sistemini süsleyen on taş kabartmayı ortaya çıkardılar. Tipik olarak sadece kraliyet saraylarında bulunan bu güzel hazırlanmış oymalar, askeri gücü ile iyi bilinen bir liderin desteklediği etkileyici kamu eserlerine ışık tutuyor.

Arkeolog Daniele Morandi Bonacossi, “Asur kaya kabartmaları oldukça nadir bulunan anıtlardır.” diyor.

Bir istisna dışında, 1845’ten beri orijinal konumlarında böyle bir panel bulunamamıştı. Ve daha fazla kabartmanın ve belki de anıtsal çivi yazısı yazıtların hala kanalı dolduran toprak döküntüsünün altında gömülü olması muhtemel.

Türkiye sınırına yakın olan Faida kasabası yakınlarındaki alan, iç savaş ve çatışmalar nedeniyle yarım asırdır araştırmacılara büyük ölçüde kapatıldı. 1973’te araştırmacılar üç taş paneli ortaya çıkarttı ancak Bağdat’taki Kürtler ve Baas rejimi arasındaki gerilimler daha fazla çalışmayı engelledi. Morandi Bonacossi liderliğindeki bir araştırma 2012’de geri döndü ve altı kabartma daha buldu. Daha sonra IŞİD’in istilası yine araştırma çabalarını durdurdu; İŞİD ile Kürt güçleri arasındaki savaş hattı, IŞİD 2017’de yenilgiye uğratılıncaya kadar devam etti.

Geçtiğimiz sonbaharda, Irak Kürdistanı’nın Dohuk antikalar bölümünden Hasan Ahmed Qasim ve Morandi Bonacossi, altı kilometre uzunluğundaki kanalın kıyısında bulunan toplam on kabartmayı katalogladılar. Arkeologlara göre burada tasvir edilen sahneler benzersiz.

Paneller, bir ejderha ve boynuzlu aslana binen tanrı Aşur ve aslan destekli bir tahtta oturan eşi Mullissu da dahil olmak üzere, Asur tanrılarının törenini gözlemleyen bir kralı betimliyor. Arkeologlar bu kralın II. Sargon olduğuna inanıyor.

Diğer figürler arasında aşk ve savaş tanrıçası İştar, güneş tanrısı Shamash ve bilgelik tanrısı Nabu var. Arkeologlar bu tür tasvirlerin yoldan geçenlere, doğurganlığın ilahi ve dünyevi güçten geldiğini vurguladığından şüpheleniyor.

Bölgedeki antik su sistemlerini inceleyen arkeolog Jason Ur, “Kabartmalar, kraliyet iktidarının ve ilahi meşruiyetinin siyasi anlamlı sahnelerinin sıradan olabileceğini gösteriyor.” diyor.

Keşif, bu sanat eserlerinin sadece imparatorluk saraylarında değil, çiftçilerin tarlaları için kanallardan su çıkardıkları yerlerde bile olduğunu gösteriyor.

Bu kanal, yakındaki tepelere yayılmış diğer kaynaklardan besleniyordu. Kanalın dışındaki dallar, arpa, buğday ve diğer ürünler için geniş sulama imkanı sağlıyordu. Tarlalar, o dönemde dünyanın en büyük şehirlerinden biri olan Ninova’nın 100.000 veya daha fazla sakininin beslenmesine yardımcı oluyordu. Bu büyük metropolün kalıntıları, günümüz Musul kentinden Dicle Nehri boyunca 96 km güneyde uzanıyordu.

II. Sargon, MÖ 911’den MÖ 609’da yıkılıncaya kadar bölgeye hakim olan Yeni Asur İmparatorluğu olarak adlandırılan imparatorluğu yönetti. Demir silah kullanan ilk ordu olan Asurlular, düşmanlarını yenmek için ileri askeri teknikler geliştirdiler.

Sargon, MÖ 721’de tahtı ele geçirdiğinde, hemen isyancı kuzey İsrail krallığını fethetti ve zorla binlerce esirin yerini değiştirdi. Sargon’un askeri zaferleri Anadolu ve batı İran platosunda devam etti. Ninova dışında, “Sargon’un kalesi” anlamına gelen Dur Sharrukin’de yeni bir başkent inşa etti. Ancak askeri olmayan icraatlerinden başka pek az şey biliniyor.

Arkeologlar, Faida Rölyeflerinin Asur göllerinin yakınındaki toprakları iyileştirmek için kapsamlı kraliyet desteğine işaret ettiğini söylüyor.

Sargon’un oğlu Sennacherib bu ağı genişletti ve dünyanın en eski su kemeri olabilecek şeyi inşa etti, Ninova yakınlarında nehrin üzerinden geçen bu yapı, taştan ve su geçirmez dolgu malzemesi ile inşa edilmişti. Üzerine ise şöyle yazdırmıştı: “Dik yamaçlı vadiler üzerinde beyaz kalker bloklardan oluşan bir su kemeri yaptım; O suların üzerinden akmasını sağladım.”

Oxford Üniversitesi’nden arkeolog Stephanie Dalley, şehre pompalanan bol sudan yararlanmak için efsanevi Babil’in Asma Asma Bahçelerinin aslında Ninova’da inşa edilmiş olabileceğini savunuyor. Bu tez tartışmalı olmasına rağmen, Ur ve diğer araştırmacılar, akademisyenlerin Asur’un savaş alanındaki teknolojik uzmanlığını hafife aldıklarını söylüyorlar.

Bölgede yapılan araştırmalarda, taş panellerin her detayını ve bağlamlarını kaydetmek için lazer tarama ve dijital fotogrametri gibi ileri teknolojiler kullanıldı.

Bir drone, araştırmacıların tüm kanal ağını haritalamasına izin verecek yüksek çözünürlüklü hava fotoğrafları sağladı.

Ancak Sargon’un himayesindeki değerli kalıntılar vandalizm, yasadışı kazılar ve yakındaki köyün genişlemesi nedeniyle büyük tehdit altında.

Rölyeflerden biri, geçtiğimiz Mayıs ayında bir yağmacı tarafından hasar gördü. Bir çiftçi, ahırını genişlettiğinde başka bir panele zarar verdi. Ve 2018’de modern bir su kemeri, antik kanalın ortasından geçti.

Araştırmanın nihai hedefi, diğer kaya kabartmalarını da içeren bir arkeolojik park oluşturmak ve Romalıların gelmesinden beş asır önce Asur hükümdarları tarafından inşa edilen tüm hidrolik sistem için UNESCO Dünya Miras Alanı korumasını kazanmak.

Kaynak: Udine Üniversitesi ve Natioal Geography / Çeviri: Arkeofili

Fotoğraflar: Alberto Savioli, LoNAP

(Alıntı)