Söke ilçesinin o zamanki adıyla Gelebeç olarak anılan Güllübahçe Mahallesi'nde yer alan Aziz Nikolaos Kilisesi, hem tarihi hem de mimari açıdan büyük öneme sahip bir yapıdır. Anadolu'da Noel Baba adına inşa edilmiş ikinci kilise olmasıyla da ayrı bir öneme sahiptir. Bu makalede, kilisenin tarihi, mimari özellikleri ve özellikle de dikkat çeken kemiklik bölümü hakkında detaylı bilgiler bulacaksınız.
Kilisenin Tarihi ve Mimari Özellikleri
Aziz Nikolaos Kilisesi, 1821 yılında bölgede yaşayan Rumlar tarafından yaptırılmıştır. Daha önce bu alanda bulunan bir kilisenin üzerine inşa edilen yapı, Hristiyan aleminin önemli isimlerinden Aziz Nikolaos'a adanmıştır. Kilisenin yapımında yerel taşlar kullanılmış ve bazı mermer parçalarının Priene antik kentinden getirildiği düşünülmektedir.
İki kademeli ve bir bahçe içinde yer alan yapı sağlam bir durumdadır. Genel olarak kilise, çan kulesi ve kemiklik (osteofilak) bölümlerinden oluşmaktadır. Düzgün olmayan yerel taşlardan yapılan bina kaba moloz taşlarla inşa edilmiştir. Bir kısım mermer malzemenin Priene'den getirildiği anlaşılmaktadır. Örneğin, Doğu cephede bir İyon başlık parçası görülür. Bu yapıda taşlar arasında tuğla ve ahşap hatılların sıkça kullanıldığı görülmektedir. Kapı, pencere ve bina köşelerinde daha düzgün mermer parçaların kullanılmıştır. Çan kulesi, kemiklik ve bahçe duvarlarında da aynı malzeme kullanılmıştır. Çan kulesinin üstündeki ikinci bölüm tamamen mermerden inşa edilmiştir.
Kilise, dikdörtgen bir plana sahiptir ve iki apsisi, iki nefi ve bir çan kulesi bulunmaktadır. Dışarıdan bakıldığında sağlam görünen kilise, içerideki tahribatlar nedeniyle büyük zarar görmüştür. Özellikle definecilerin yaptığı kazılar, kilise duvarlarında ciddi hasarlara yol açmıştır.
Kemiklik (Osteofilak) Bölümü
Kilisenin güneyinde yer alan kemiklik bölümü, oldukça ilginç ve mistik bir yapıdır. Kemiklik, kiliseyle aynı inşaat malzemesinden yapılmış ve bahçe duvarına bitişik olarak inşa edilmiştir. İki bölümden oluşan kemiklik bölümünde;
- Üst Kısım: Kutsal eşyaların sergilenmesi için nişler bulunmaktadır.
- Alt Kısım: Mezarlardan alınan insan kemikleri yer almaktadır.
Bu kemiklik bölümü, geçmişte ölen insanların kemiklerinin toplanarak muhafaza edildiği bir yer olarak kullanılmıştır. Rumlar zamanında kilise bahçesindeki mezar yerlerinin dolması durumunda, yeni defnedilecek cenazelere yer açmak için, eskiden gömülen kişilere ait kemikler çıkarılarak bu yapı içinde toplanıyordu. Bu tür yapılar, birçok eski kilisede görülmektedir ve ölüm, yeniden doğuş ve ölümsüzlük gibi kavramlarla ilişkilendirilir.
Kilisenin Günümüzdeki Durumu ve Önemi
Aziz Nikolaos Kilisesi, uzun yıllar boyunca çeşitli amaçlarla kullanılmış ve bakımsızlıktan dolayı zarar görmüştür. Definecilerin yaptığı tahribatlar, kilisenin tarihi dokusunu büyük ölçüde tahrip etmiştir. Ancak, kilise hala ayakta kalmayı başarmış ve tarihi bir miras olarak korunması gerekmektedir.
Bu kilise, sadece dini bir yapı olarak değil, aynı zamanda bölgenin kültürel ve tarihi zenginliğini gösteren önemli bir yapıttır. Kilisenin korunması ve restore edilmesi, hem bölgenin turizmine katkı sağlayacak hem de gelecek nesillere aktarılması gereken bir kültürel mirası yaşatacaktır.
Sonuç
Söke Gelebeç Aziz Nikolaos Kilisesi, hem tarihi hem de mimari özellikleriyle dikkat çeken önemli bir yapıdır. Kilisenin kemiklik bölümü ise, geçmişe ışık tutan ve mistik bir atmosfer sunan ilginç bir detayıdır. Bu tür yapıların korunması, gelecek nesillere aktarılması ve turizme kazandırılması büyük önem taşımaktadır.
SEO Anahtar Kelimeler: Aziz Nikolaos Kilisesi, Söke, Gelebeç, Güllübahçe, Aydın, tarihi kilise, Bizans kilisesi, kemiklik, osteofilak, dini yapı, kültürel miras, tarihi eser, turizm, Anadolu, Noel Baba, Rumlar, Priene, arkeoloji, tarih, mimari, restorasyon
Kaynaklar:
- Söke Kaymakamlığı:
http://soke.gov.tr/aziz-nikolaos-kilisesi - Aydın Şehrini Keşfet:
https://aydinmobil.com/aziz-nicolaus-kilisesi/ - Arkeoloji ve Sanat: [geçersiz URL kaldırıldı]
- YouTube: Saint Nikolas Kilisesi Keşfi | Söke Ovası'nın Tarihî İncisi
Ek Bilgiler:
- Kilisenin bulunduğu bölge, antik çağlardan beri yerleşim görmüştür.
- Kilisenin iç duvarlarında fresk kalıntıları olduğu düşünülmektedir.
- Kilisenin çevresinde yapılan kazılarda önemli arkeolojik buluntulara ulaşılmıştır.
Not: Bu makale, genel bir bilgi verme amaçlıdır. Aziz Nikolaos Kilisesi hakkında daha detaylı bilgi almak için uzmanlara danışmanız önerilir.
Henüz yorum yapılmadı.